Związek Piłki Ręcznej w Polsce oraz Superliga Sp. z o.o. ogłosiły 27 maja 2026 roku kompleksowy pakiet zmian organizacyjnych i licencyjnych funkcjonujący pod hasłem „Inwestujemy w potencjał”. Reforma ma realnie premiować grę młodych polskich zawodniczek i zawodników w najwyższej klasie rozgrywkowej, podnosić standardy szkolenia oraz wyraźniej doceniać trenerów pracujących z młodzieżą. Zmiany wpisują się w szerszą Strategię Rozwoju Związku Piłki Ręcznej w Polsce na lata 2026–2035, ogłoszoną na początku maja bieżącego roku, i są spójne z punktami Strategii Superligi 2030.
Prezes Związku Piłki Ręcznej w Polsce Sławomir Szmal wyjaśnił założenia programu: „Naszym głównym celem jest budowa silnych reprezentacji Polski, a droga w tym kierunku prowadzi przez inwestycje w młodzież. Młode zawodniczki i młodzi zawodnicy muszą mieć warunki i możliwość do gry na najwyższym możliwym poziomie, ale też muszą sobie wywalczyć miejsca w kadrach, a nie otrzymywać je poprzez regulacje. Chcemy, aby młodzież dostawała okazję współpracy z najlepszymi trenerami i rywalizacji z najlepszymi zawodnikami w kraju, co ma zapewnić im rozwój. Dlatego chcemy premiować kluby, które będą stawiać na młodych zawodników i młode zawodniczki. W kolejnych latach wymogiem będzie także posiadanie silnej akademii szkolącej wychowanków, ponieważ ostatecznym celem jest zachęcenie klubów do wychowywania wybitnych zawodników, którzy w dalszej kolejności będą zasilać kadry narodowe”.
Trzy filary reformy
Zmiany zostały zaprojektowane w oparciu o trzy wzajemnie uzupełniające się filary. Każdy z nich wchodzi w życie w innym terminie, co ma dać klubom czas na dostosowanie się do nowych przepisów.
Filar I: Program „Młodzieżowiec U23″ i „Pierwszy Trener” – od sezonu 2026/2027
Pierwszy element reformy to system finansowego premiowania klubów za realną grę młodych zawodników. Kluczowe jest tu słowo „realną” – punktem wyjścia nie jest sam wpis zawodnika do kadry meczowej, lecz czas spędzony na boisku. Aby klub zakwalifikował się do nagrody, zawodnik do 23. roku życia musi spędzić na parkiecie co najmniej 15 procent łącznego czasu gry drużyny w całym sezonie. Warunek ten jest weryfikowalny i jednoznaczny, co eliminuje ryzyko formalnego wpisywania młodych graczy na listę wyłącznie na potrzeby regulaminu.
Łączna startowa pula środków programu wyniesie 800 tysięcy złotych – 500 tysięcy dla klubów ORLEN Superligi mężczyzn oraz 300 tysięcy dla klubów ORLEN Superligi Kobiet. Podział środków będzie proporcjonalny do sumarycznego czasu gry młodzieżowców: im więcej minut spędza zawodnik na parkiecie, tym wyższe finansowe wsparcie trafi do klubu. Dodatkowym mnożnikiem (x1,5) objęci będą wychowankowie danego klubu, co ma skłaniać organizacje do długoterminowego szkolenia własnych zawodników, a nie jedynie pozyskiwania utalentowanych młodych graczy z zewnątrz.
Program uzupełnia mechanizm „Pierwszego Trenera”. Zawodnik lub zawodniczka do 21. roku życia, podpisujący pierwszy kontrakt i debiutujący w ORLEN Superlidze w wymiarze co najmniej 120 minut w danym sezonie, będzie mógł wskazać maksymalnie dwóch trenerów, którzy mieli największy wpływ na jego dotychczasowy rozwój sportowy. Wskazanymi trenerami nie mogą być obecni szkoleniowcy klubowi. Rozwiązanie to ma docenić pracę trenerów juniorskich, których wkład jest często niedostrzegany w chwili, gdy ich wychowanek trafia do zawodowej drużyny.
Filar II: Progresywny system opłat za licencje zagraniczne – od sezonu 2027/2028
Drugi filar reformy wprowadza tzw. zasadę rynkowej solidarności. Od sezonu 2027/2028 kluby będą wnosić opłaty licencyjne za każdego zawodnika zagranicznego powyżej siódmego miejsca w kadrze, przy czym opłaty mają charakter progresywny. Sezon 2026/2027 będzie okresem przejściowym, w którym nowe zasady jeszcze nie obowiązują, dając klubom przestrzeń na planowanie polityki kadrowej.
Środki pozyskane z opłat licencyjnych zasilą specjalny fundusz projektów szkoleniowych, z którego finansowane będą programy rozwojowe oraz bezpośrednie wsparcie dla klubów inwestujących w polskich zawodników. Celem tej regulacji jest pośrednie zachęcenie do budowy kadr opartych w większym stopniu na krajowych graczach, bez stosowania twardych limitów ograniczających swobodę sportową.
Filar III: System Certyfikacji Akademii – od sezonu 2027/2028
Trzeci, strukturalnie najgłębszy element reformy to obowiązkowy system certyfikacji akademii szkoleniowych dla wszystkich klubów ORLEN Superligi i ORLEN Superligi Kobiet. Nowe przepisy odchodzą od papierowych deklaracji – uzyskanie pozytywnego audytu i certyfikatu stanie się warunkiem koniecznym uczestnictwa w podziale środków z Programu „Młodzieżowiec U23″.
Kryteria certyfikacji obejmują m.in. posiadanie długofalowej strategii szkoleniowej z wyznaczonym koordynatorem, zatrudnianie wykwalifikowanej kadry trenerskiej zgodnie z licencjami ZPRP, dostęp do odpowiedniej infrastruktury sportowej, wdrożenie systematycznego monitoringu rozwoju zawodników oraz prowadzenie co najmniej dwóch zespołów młodzieżowych (junior i junior młodszy) liczących po minimum 15 zawodników każdy. System oferuje przy tym dwa modele prowadzenia akademii: tryb własny, w strukturach klubu, lub tryb partnerski, oparty na minimum trzyletniej współpracy z lokalnym klubem młodzieżowym. Przepisy wprowadzają ponadto obowiązkowe spotkania metodyczne sztabów szkoleniowych i bezpośrednie zaangażowanie trenera pierwszego zespołu w treningi grup juniorskich – tworząc stały pomost między szkoleniem a seniorską piłką ręczną.
Kluby, które nie zdecydują się na budowanie własnych struktur szkoleniowych, wniosą roczną opłatę solidarnościową w wysokości 50 tysięcy złotych, która w całości zasili ogólnopolski system szkolenia dzieci i młodzieży ZPRP.
Głosy z branży
Prezes Zarządu Superliga Sp. z o.o. Piotr Należyty podkreślił, że wdrażane rozwiązania są efektem kilkumiesięcznej, pogłębionej analizy: „Wprowadzane zmiany to przemyślany i stabilny model biznesowy dla klubów zawodowych. Został poprzedzony kilkumiesięczną pracą specjalnie powołanego do tego zespołu, którego przedstawiciele dokładnie przeanalizowali uwarunkowania różnych lig, dyscyplin oraz odbyli szereg spotkań oraz konsultacji z przedstawicielami czołowych lig piłki ręcznej, takich jak niemiecka, duńska czy węgierska. Rozmawialiśmy też z przedstawicielami czołowych lig różnych dyscyplin w naszym kraju. Naszym celem jest połączenie krótkofalowych celów sportowych klubów, w tym osiąganie wyników w Europie takich jak gra polskich klubów w Final4 Ligi Mistrzów, z długofalową odbudową pozycji polskich reprezentacji narodowych. Tymi zmianami dajemy też kolejny jasny sygnał dla całego środowiska piłki ręcznej o priorytetach naszej dyscypliny”.
I Wiceprezes Związku Piłki Ręcznej w Polsce Radosław Wasiak podsumował filozofię stojącą za całym pakietem: „Odchodzimy od myślenia opartego na limitach i doraźnych rozwiązaniach, a przechodzimy do modelu, w którym inwestujemy w potencjał, czyli przede wszystkim w rozwój polskich zawodników i systemu szkolenia. Chcemy stworzyć spójny mechanizm, w którym kluby inwestujące w młodzież są realnie premiowane, a cała struktura wspiera długofalowe budowanie jakości. Wdrażane zmiany są także częścią długofalowej strategii Związku Piłki Ręcznej w Polsce, w ramach której poprawa jakości szkolenia jest kwestią priorytetową. Naszym celem jest zwiększenie wartości sportowej i rynkowej ligi oraz budowa trwałych fundamentów pod rozwój reprezentacji Polski. Nowy model opiera się na współodpowiedzialności wszystkich uczestników tego systemu, czyli Związku, ligi i klubów. To właśnie współpraca i wspólne poczucie obowiązku mają doprowadzić nas do stworzenia nowoczesnego, efektywnego i transparentnego środowiska rozwoju piłki ręcznej w Polsce”.
Europejski kontekst i perspektywa dla kibiców
Decyzja o oparciu systemu na realnym czasie gry, a nie na nominacjach do składu, jest świadomą odpowiedzią na doświadczenia innych lig europejskich. Analogiczne mechanizmy – choć w różnych wariantach – funkcjonują m.in. w Bundeslidze i lidze duńskiej, z którymi polscy działacze przeprowadzili szczegółowe konsultacje. Pełne wdrożenie reformy – wraz z systemem certyfikacji i opłatami za licencje zagraniczne – nastąpi od sezonu 2027/2028. Sezon 2026/2027 będzie pierwszym, w którym zadziała Program „Młodzieżowiec U23″ i mechanizm „Pierwszego Trenera”.
Źródło: B2BData.pl Agencja Informacyjna
