16 października obchodzimy Światowy Dzień Przywracania Czynności Serca (World Restart a Heart). Jego celem jest upowszechnianie nauki udzielania pierwszej pomocy osobom, u których doszło do nagłego zatrzymania krążenia. W tym roku święto przypada w piątek, a w wielu miastach towarzyszą mu szkolenia i pokazy resuscytacji.
Skąd wziął się ten dzień
Inicjatywa ma kilka etapów. W 2012 roku Europejska Rada Resuscytacji, przy poparciu prawie 400 posłów do Parlamentu Europejskiego, ustanowiła Europejski Dzień Przywracania Czynności Serca. Trzy lata później, w 2015 roku, pomysł poparła Światowa Organizacja Zdrowia. Od 16 października 2018 roku obchody mają wymiar globalny, a organizuje je Międzynarodowy Komitet Łącznikowy ds. Resuscytacji (ILCOR). Hasło akcji brzmi: „Wszyscy obywatele świata mogą uratować życie”.

Skala problemu
Nagłe zatrzymanie krążenia to stan, w którym serce przestaje skutecznie pompować krew. Do mózgu i innych narządów przestaje docierać tlen, a najbardziej wrażliwy na jego brak jest właśnie mózg. Szacunki publikowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Polski Czerwony Krzyż wskazują, że w Europie do zatrzymania akcji serca dochodzi co roku u prawie 400 tysięcy osób. U około 350 tysięcy z nich zdarza się to poza szpitalem: na ulicy, w pracy, podczas ćwiczeń fizycznych lub w domu.
W Polsce, jak szacuje Policja, z powodu nagłego zatrzymania krążenia umiera każdego dnia około 90 osób. Według Narodowego Funduszu Zdrowia jest to nawet blisko 100 osób dziennie. Wiele z nich dałoby się uratować, gdyby pomoc podjęto odpowiednio wcześnie. Liczy się każda minuta, ponieważ zespół ratownictwa medycznego potrzebuje zwykle kilkunastu minut, by dotrzeć na miejsce. W tym czasie jedyną szansą poszkodowanego są osoby, które znajdują się obok.
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO) prowadzona przez świadków zdarzenia może dwu- lub trzykrotnie zwiększyć szanse na przeżycie. Mimo to w Polsce pomoc świadków otrzymuje niespełna połowa osób z pozaszpitalnym zatrzymaniem krążenia. Dla porównania, w krajach skandynawskich i w Czechach odsetek ten wynosi około 70–80 proc. – wynika z informacji łódzkiego oddziału NFZ.
Trzy kroki, które warto znać na pamięć
Schemat postępowania jest prosty i sprowadza się do trzech czynności: sprawdź – zadzwoń – uciskaj. W praktyce wygląda to następująco:
- Zadbaj o własne bezpieczeństwo i bezpieczeństwo poszkodowanego.
- Sprawdź, czy osoba reaguje i czy oddycha prawidłowo po udrożnieniu dróg oddechowych.
- Jeśli nie reaguje i nie oddycha, zadzwoń pod numer alarmowy 112.
- Rozpocznij uciskanie klatki piersiowej i nie przerywaj, dopóki nie przyjedzie pomoc.
- Poproś kogoś o przyniesienie automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED).
Osoby przeszkolone mogą stosować sekwencję 30 uciśnięć i 2 oddechów ratowniczych. Osoby bez przeszkolenia zachęca się do wykonywania samych uciśnięć. Zasady te opisują wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji z 2025 roku, których polskie tłumaczenie udostępniła Polska Rada Resuscytacji.
W nagłej sytuacji pomocna może być także aplikacja mojeIKP, w której zakładka „Pierwsza pomoc” działa bez logowania. Wystarczy zainstalować program na telefonie.

Obchody w 2026 roku: przykład z Kielc
W tym roku jedno z większych wydarzeń odbywa się w IV Liceum Ogólnokształcącym w Kielcach. W godzinach 8:00–16:00 zaplanowano tam dwa działania. Pierwsze polega na przećwiczeniu pełnego algorytmu RKO przez co najmniej 400 osób. Drugie to nieprzerwane uciskanie klatki piersiowej na jednym manekinie przez osiem godzin, przy czym przerwa na zmianę osoby uciskającej nie może przekraczać 10 sekund.
W przedsięwzięciu uczestniczą uczniowie, którzy od września przechodzili szkolenia z RKO, a także nauczyciele i pracownicy szkoły. Włączyły się w nie m.in. Świętokrzyskie Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego, Komenda Wojewódzka Policji w Kielcach, Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, studenci Collegium Medicum Uniwersytetu Jana Kochanowskiego oraz organizacje pozarządowe. Wszystkie działania są bezpłatne i mają charakter niekomercyjny. Wydarzenie jest częścią projektu „Świętokrzyskie dla młodych”, a stanowisko do nauki pierwszej pomocy działa w ramach projektu „Umiem ratować i wiem, gdzie są w Kielcach AED – II edycja”.

Dlaczego warto ćwiczyć
Resuscytacja jest umiejętnością, którą łatwo opanować, ale równie łatwo zapomnieć, jeśli nie jest regularnie powtarzana. Dlatego organizatorzy obchodów stawiają na praktyczne ćwiczenia na manekinach, a nie tylko na prelekcje. Największą barierą bywa lęk przed zrobieniem czegoś źle. Tymczasem brak reakcji świadków oznacza dla osoby z zatrzymaniem krążenia praktycznie brak szans. Światowy Dzień Przywracania Czynności Serca jest więc dobrą okazją, aby zapisać się na kurs albo wziąć udział w bezpłatnych ćwiczeniach organizowanych w swojej okolicy.
Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna
© Kliknij i sprawdź naszą ofertę licencji na wykorzystanie tekstu
