19 listopada obchodzimy Światowy Dzień Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc. Tegoroczne hasło brzmi: „Duszność? Pomyśl o POChP”. Schorzenie to stanowi trzecią przyczynę zgonów na świecie, a w Polsce z powodu niedostatecznej diagnostyki większość chorych nie otrzymuje odpowiedniej pomocy.
Choroba, o której wielu nie wie
Przewlekła obturacyjna choroba płuc to schorzenie układu oddechowego charakteryzujące się trwałym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia w Polsce na POChP choruje około 2 miliony osób. Jak podkreśla Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ, schorzenie to stanowi trzecią przyczynę zgonów zarówno w Polsce, jak i na świecie.
Problem jest poważny także w skali globalnej. Według informacji z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie w 2019 roku ponad 3 miliony osób zmarły wskutek powikłań choroby.
Dlaczego choroba pozostaje nierozpoznana
Główną barierą w diagnostyce POChP jest bagatelizowanie objawów przez pacjentów i lekarzy pierwszego kontaktu. Miasto Słupsk w swoim komunikacie informuje, że podstawowymi objawami, które powinny skłonić do wizyty w poradni chorób płuc, są:
- trudności w oddychaniu,
- duszność,
- długotrwały kaszel,
- częste infekcje górnych dróg oddechowych,
- ból lub ucisk w klatce piersiowej,
- krwioplucie oraz
- wzmożone odkrztuszanie wydzieliny.
Według Mazowieckiego NFZ na POChP chorują głównie osoby po 40. roku życia, ponieważ rozwój choroby jest związany z długotrwałym narażeniem na działanie czynników uszkadzających układ oddechowy. Co więcej, jak ostrzega NFZ w swoim komunikacie, nierozpoznana lub późno rozpoznana POChP skraca życie o 10-15 lat.
Czynniki ryzyka i przyczyny
Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie wymienia główne przyczyny rozwoju POChP:
- palenie tytoniu i bierne narażenie na dym tytoniowy – POChP w 80% rozwija się na skutek palenia tytoniu,
- ekspozycja na pyły, opary i chemikalia,
- zanieczyszczenia powietrza wewnątrz pomieszczeń,
- wcześniactwo,
- zaburzenia rozwojowe płuc u płodu,
- częste lub ciężkie infekcje dróg oddechowych w dzieciństwie,
- astma w dzieciństwie,
- rzadka choroba genetyczna – niedobór alfa-1 antytrypsyny.
Diagnostyka – kluczowa rola spirometrii
Podstawowym badaniem służącym do rozpoznawania i oceny występowania oraz progresji POChP jest spirometria. Jak informuje Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie, spirometria umożliwia wykonanie pomiaru objętości i pojemności płuc, a także określenie szybkości przepływu znajdującego się w płucach i oskrzelach powietrza przez różne odcinki dróg oddechowych w fazie wdechu i wydechu.
Jak żyć z POChP
Przewlekła obturacyjna choroba płuc jest chorobą nieuleczalną, jednak wczesna diagnoza i leczenie są niezbędne w celu spowolnienia postępu objawów chorobowych i ograniczenia zaostrzeń. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie wskazuje działania pomocne w poprawie ogólnego zdrowia i spowolnieniu rozwoju POChP:
- zaprzestanie palenia tytoniu,
- unikanie przebywania w zanieczyszczonych, zadymionych pomieszczeniach,
- podejmowanie systematycznej aktywności fizycznej dostosowanej do możliwości i stanu zdrowia,
- ograniczenie ryzyka rozwoju infekcji płuc poprzez szczepienia ochronne przeciwko pneumokokom, grypie i koronawirusowi,
- korzystanie z programów rehabilitacji oddechowej dedykowanej chorym na POChP,
- przyjmowanie leków przepisanych przez lekarza.
Jak podkreśla WSSE w Krakowie, najskuteczniejszą metodą profilaktyki POChP oraz spowolnienia rozwoju choroby jest rzucenie palenia.
Choroby współistniejące
POChP często współistnieje z innymi schorzeniami. Według informacji Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie należą do nich:
- choroby serca,
- osteoporoza,
- zaburzenia mięśniowo-szkieletowe,
- rak płuc,
- depresja,
- zaburzenia lękowe oraz
- zaburzenia pamięci.
Postępująca choroba i towarzyszące jej duszności powodują trudności z wykonywaniem czynności dnia codziennego. W konsekwencji pojawiają się ograniczenia w zakresie wykonywania pracy zarobkowej i domowej oraz życia towarzyskiego, a także wzrost kosztów leczenia.
Profilaktyka to podstawa
Miasto Słupsk w swoim komunikacie podkreśla znaczenie działań profilaktycznych:
- unikanie palenia tytoniu,
- aktywność fizyczna i zdrowa dieta,
- szczepienia ochronne (między innymi przeciw grypie i COVID-19),
- dbałość o czyste powietrze i dobre jakościowo warunki życia.
Wczesna diagnostyka ma kluczowe znaczenie. Regularne badania spirometryczne, kontrola stanu zdrowia u osób z grup ryzyka oraz zgłaszanie się do lekarza przy przewlekłym kaszlu, duszności czy nawracających infekcjach może uratować życie.
Źródło: B2BData.pl Agencja Informacyjna
