Sport w liczbach: Gdzie i jakie dyscypliny trenują Polacy w klubach sportowych?

Polska kultura fizyczna rozwija się dynamicznie – w 2024 roku w kraju działało 16,6 tys. klubów sportowych, w których ćwiczyło 1 446,6 tys. osób. To wzrost aż o 30,1% w porównaniu z rokiem 2022. Najnowsze dane pochodzą z publikacji „Kultura fizyczna w latach 2023 i 2024″, opublikowanej przez Główny Urząd Statystyczny.

Dynamiczny wzrost liczby klubów i ćwiczących

Zgodnie z danymi statystyki publicznej, liczba klubów sportowych w Polsce wzrosła w 2024 roku o 14,8% w stosunku do 2022 roku. Największy przyrost odnotowano wśród klubów niezrzeszonych w żadnym pionie sportowym – ich liczba zwiększyła się o 21,8%.

Struktura klubów pozostaje stosunkowo stabilna:

• 53,8% stanowią kluby niezrzeszone,
• 30,4% to uczniowskie kluby sportowe (UKS), a
• 14,3% należy do Krajowego Zrzeszenia „Ludowe Zespoły Sportowe” (LZS).

Pozostałe piony – Akademicki Związek Sportowy (AZS), Szkolny Związek Sportowy (SZS) oraz kluby wyznaniowe – łącznie stanowią 1,5% wszystkich klubów.

Mazowieckie liderem, młodzież dominuje

Pod względem geograficznym, najwięcej klubów działa w województwie

• mazowieckim (11,3%), następnie w
• wielkopolskim (9,9%),
• śląskim (9,7%) oraz
• małopolskim (9,5%).

Najmniej klubów znajduje się w województwie świętokrzyskim (2,3%).

W 2024 roku kluby sportowe zrzeszały 1 395,2 tys. członków, a faktycznie ćwiczyło w nich 1 446,6 tys. osób. Struktura ćwiczących jest wyraźnie zdominowana przez mężczyzn (72,0%) oraz młodzież do 18 roku życia (72,6%).

Istotnym zjawiskiem jest rosnący udział dziewcząt w sporcie – wśród młodzieży do 18 lat stanowią one 30,9%, co jest o 3 punkty procentowe więcej niż udział kobiet w całej populacji ćwiczących.

Zróżnicowanie regionalne

Średnio w Polsce na 1000 mieszkańców przypada 39 osób ćwiczących w klubach sportowych. Najwyższy wskaźnik odnotowano w województwie zachodniopomorskim (46), a następnie w województwach: dolnośląskim, małopolskim i mazowieckim (po 43). Najniższy wskaźnik występuje w województwie świętokrzyskim (28).

Jeszcze większe zróżnicowanie widać na poziomie powiatów. Zgodnie z danymi GUS, 34,5% powiatów przekroczyło średnią krajową wynoszącą 385,9 ćwiczących na 10 tys. ludności. Najwyższą wartość osiągnął powiat złotoryjski w województwie dolnośląskim – 878,6, a w czołówce znalazły się również miasta: Zamość (764,5) i Sopot (705,7).

Piłka nożna bezkonkurencyjna, ale rosną inne dyscypliny

Najpopularniejszym sportem klubowym w Polsce pozostaje piłka nożna. W 2024 roku uprawiało ją 36,1% osób ćwiczących w sekcjach sportowych (łącznie z odmianami halową i plażową – 36,8%). Liczba piłkarzy wzrosła w porównaniu z 2022 rokiem o 30,8%, a sekcje piłkarskie posiada 38,7% wszystkich klubów.

Drugie miejsce pod względem liczby ćwiczących zajmuje strzelectwo sportowe – 7,8% ćwiczących, ze wzrostem o 40,2% od 2022 roku. Na kolejnych pozycjach znajdują się:

• piłka siatkowa – 5,7% (wzrost o 25,9%)
• pływanie – 4,5% (wzrost o 24,0%)
• karate i karate tradycyjne – 4,1% (wzrost o 13,0%)
• koszykówka – 3,3% (wzrost o 16,4%)
• lekkoatletyka – 3,2%

Dynamicznie rosną też sporty walki – boks odnotował wzrost z 11 047 ćwiczących w 2022 roku do 22 721 w 2024 roku, a muaythai zwiększył liczbę adeptów z 1860 do 4763 osób.

Sportowe specjalizacje regionalne

Poszczególne województwa wyróżniają się preferencjami dla określonych dyscyplin:

• Piłka nożna – najczęściej uprawiana w województwie podkarpackim (51 piłkarzy na 100 ćwiczących, przy średniej krajowej 36)
• Strzelectwo sportowe – dominuje w województwie podlaskim (28 osób na 100 ćwiczących, przy średniej 8)
• Piłka siatkowa – najwyższy udział w województwie łódzkim (8 na 100, średnia krajowa 6)
• Karate – najpopularniejsze w województwie świętokrzyskim (7 na 100, średnia 4)
• Pływanie – najczęściej w województwach podkarpackim, śląskim i świętokrzyskim (po 6 na 100, średnia 5)
• Koszykówka – lider: województwo lubuskie (6 na 100, średnia 3)
• Lekkoatletyka – wyróżniają się województwa łódzkie i zachodniopomorskie (po 5 na 100, średnia 3)

Kadra szkoleniowa – fundament systemu

W 2024 roku w klubach sportowych pracowało łącznie 72 594 osoby kadry szkoleniowej (trenerzy, instruktorzy oraz inne osoby prowadzące zajęcia) – o 23,7% więcej niż w 2022 roku. W tym:

• 41 674 trenerów (wzrost o 26,0%)
• 21 953 instruktorów (wzrost o 21,2%)
• 8 967 innych osób prowadzących zajęcia (wzrost o 19,8%)

Kobiety stanowią jedynie 19,1% kadry szkoleniowej, choć wśród instruktorów ich udział wynosi 27,8%.

Średnio na 100 ćwiczących w Polsce przypada 5,0 osób kadry szkoleniowej. Najwięcej jest ich w województwach kujawsko-pomorskim i warmińsko-mazurskim (po 5,6 na 100 ćwiczących).

Kobiety w sporcie klubowym

Udział kobiet w zorganizowanym sporcie klubowym stopniowo rośnie, choć nadal pozostają one w mniejszości – 28,0% wszystkich ćwiczących i 30,9% młodzieży do 18 lat.

Są jednak dyscypliny, gdzie kobiety dominują niemal całkowicie:

• zapasy kobiet – 100%
• gimnastyka artystyczna – 99,3%
• cheerleading – 96,9%
• pływanie artystyczne – 96,5%

Z kolei w sportach takich jak piłka nożna, futbol amerykański, wędkarstwo czy przeciąganie liny udział mężczyzn przekracza 90%.

Współzawodnictwo i system szkolenia

We współzawodnictwie sportowym na poziomie ogólnopolskim (zarówno w systemie sportu młodzieżowego, jak i seniorów) uczestniczyło w 2024 roku 8,6 tys. klubów, co stanowi 51,7% wszystkich klubów sportowych.

Ponad połowa ćwiczących (54,3%) jest zarejestrowana w polskich lub okręgowych związkach sportowych, co świadczy o ich włączeniu w system oficjalnych rozgrywek i szkolenia sportowego.

Rosnące wydatki publiczne wspierają rozwój

Wydatki publiczne na kulturę fizyczną systematycznie rosną. W 2024 roku w dziale budżetowym „Kultura fizyczna” wydano łącznie 12,7 mld zł – o 5,5% więcej niż w 2023 roku i aż o 46,8% więcej niż w 2022 roku.

Budżety samorządowe przeznaczyły na ten cel 11 006,9 mln zł, z czego największa część – 5 211,9 mln zł (47,4%) – trafiła do rozdziału „Obiekty sportowe”.

Co mówią liczby?

Dane za 2024 rok potwierdzają kilka kluczowych tendencji:

1. Systematyczny rozwój sieci klubów sportowych – wzrost liczby klubów we wszystkich głównych pionach, szczególnie wśród struktur niezrzeszonych
2. Dominacja piłki nożnej, ale rosnąca popularność sportów walki, pływania i sportów zespołowych
3. Młodzież jako główna siła – ponad 70% ćwiczących to osoby do 18 lat, co podkreśla rolę klubów w wychowaniu fizycznym
4. Wyraźne specjalizacje regionalne – poszczególne województwa rozwijają określone dyscypliny sportowe
5. Rosnące zaangażowanie finansowe – zarówno państwa, jak i samorządów

Sport klubowy w Polsce w 2024 roku to dynamicznie rozwijający się system, który – według najnowszych danych statystyki publicznej – rośnie zarówno pod względem liczby klubów, jak i ćwiczących, pozostając jednocześnie silnie zróżnicowanym terytorialnie i dyscyplinarnie.

---

Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna