Nić dentystyczna – dlaczego zaledwie jedna trzecia osób z niej korzysta?

W piątek 28 listopada 2025 przypada Dzień Nitkowania – coroczne święto przypominające o niedocenianym elemencie higieny jamy ustnej. Mimo rosnącej świadomości zdrowotnej zaledwie 33 procent dorosłych regularnie używa nici dentystycznej.

Dzień Nitkowania obchodzony jest od 2000 roku, kiedy to amerykańska Krajowa Rada Nitkowania ustanowiła to święto. Tradycyjnie przypada ono w czwarty piątek listopada, co w 2025 roku oznacza datę 28 listopada. Głównym celem tego wydarzenia jest zwiększenie świadomości na temat konieczności codziennego nitkowania zębów.

Alarmujące statystyki zdrowia jamy ustnej

Stan zdrowia jamy ustnej Polaków pozostaje poważnym problemem. Według danych z programu Ministerstwa Zdrowia „Monitoring Zdrowia Jamy Ustnej”, aż 99,9 procent Polaków w wieku 35-44 lat boryka się z próchnicą zębów. Problem ten dotyka niemal całą populację dorosłych.

Badania międzynarodowe również przynoszą niepokojące wyniki. Z przekrojowego badania przeprowadzonego przez Harvard School of Dental Medicine, którym objęto blisko 26,6 tysięcy osób, wynika że regularnie nitkuje zęby zaledwie 33 procent dorosłych Amerykanów. W latach 2009-2020 odnotowano jedynie niewielki wzrost – z 29,4 procent do 34,8 procent.

Dlaczego nitkowanie jest niezbędne?

Szczoteczka do zębów – nawet ta najlepsza czy elektryczna – nie jest w stanie dotrzeć do wszystkich powierzchni zębów. Badania pokazują, że około 40 procent powierzchni całego uzębienia stanowią powierzchnie styczne między zębami. To właśnie te trudnodostępne przestrzenie międzyzębowe stanowią idealne środowisko dla rozwoju bakterii.

Resztki pokarmowe i płytka nazębna gromadzące się między zębami mogą prowadzić do szeregu problemów zdrowotnych. Nieleczone mogą powodować próchnicę, zapalenie dziąseł, choroby przyzębia, kamień nazębny oraz nieświeży oddech. Co więcej, stan zdrowia jamy ustnej ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie całego organizmu.

Jak prawidłowo nitkować zęby?

Według najnowszych badań opublikowanych w czasopiśmie Journal of Periodontology, najskuteczniejsza jest kolejność: najpierw nitkowanie, potem szczotkowanie zębów. Badanie wykazało, że ilość płytki nazębnej znacząco zmniejsza się, gdy najpierw stosuje się nić dentystyczną, a potem szczoteczkę do zębów. Dodatkowo fluor zawarty w paście lepiej dociera do przestrzeni międzyzębowych po wcześniejszym nitkowaniu.

Prawidłowa technika nitkowania obejmuje kilka kluczowych kroków. Należy oderwać około 45 centymetrów nici i nawinąć ją na palce wskazujące lub środkowe obu dłoni. Trzymając nić między kciukami, odmiarka się około 3 centymetry, a następnie mocno napina. Nić wprowadza się między zęby wykonując ruch wahadłowy. Gdy nić dojdzie do dziąseł, należy ją wygiąć w kształt litery C, aby objęła boczną część zęba.

Specjaliści podkreślają, że zabieg powinien być delikatny – zbyt gwałtowne ruchy mogą uszkodzić dziąsła. Każdą przestrzeń międzyzębową należy czyścić świeżym fragmentem nici. Cała procedura powinna trwać około 3-5 minut.

Kiedy i jak często nitkować?

Dentyści zalecają nitkowanie zębów raz dziennie, najlepiej wieczorem przed snem po umyciu zębów. Amerykańska Akademia Periodontologiczna rekomenduje szczotkowanie zębów wraz z nitkowaniem dwa razy dziennie oraz regularne kontrole stomatologiczne jako podstawowy element zapobiegania chorobom przyzębia.

Szczególnie ważne jest regularne nitkowanie dla osób z aparatami ortodontycznymi. Elementy aparatu stanowią dodatkowe miejsca retencyjne, na których osadzają się resztki pokarmowe i płytka bakteryjna.

Bariery w codziennym nitkowaniu

Pomimo wzrostu częstości nitkowania, nadal dwie trzecie dorosłych zaniedbuje tę czynność. Badania wskazują, że częściej nitkują zęby pacjenci po 45 roku życia, kobiety oraz osoby z wyższymi dochodami i wykształceniem. Te osoby najprawdopodobniej wiedzą więcej na temat zdrowia jamy ustnej i mają większą świadomość znaczenia profilaktyki.

Wielu pacjentów tłumaczy swoją niechęć do nici dentystycznych rzekomym brakiem wiedzy na temat tego, jak ich używać. Tymczasem nitkowanie nie wymaga szczególnych umiejętności manualnych – wystarczy kilka dni praktyki, aby opanować prawidłową technikę.

Wpływ na zdrowie ogólne

Korzyści z regularnego nitkowania wykraczają daleko poza samą jamę ustną. Dokładne usuwanie bakterii z przestrzeni międzyzębowych chroni organizm przed ich wniknięciem do układu krwionośnego. Badania naukowe wykazały związek między chorobami dziąseł a wzrostem ryzyka chorób serca, udaru mózgu oraz raka trzustki.

Stan jamy ustnej może wpływać na przebieg leczenia innych chorób, takich jak zapalenie stawów czy choroba niedokrwienna serca. W jamie ustnej mogą manifestować się również różne choroby, w tym cukrzyca, symptomy chorób wirusowych czy oznaki zaburzeń układu krwiotwórczego.

Dostępność i koszt

Nici dentystyczne są łatwo dostępne i stosunkowo tanie. Przeciętna cena oscyluje wokół 10 złotych, przy czym wiele rodzajów można kupić także za kwotę niższą. Na rynku dostępne są różne typy nici – woskowane dla osób z wąskimi przestrzeniami międzyzębowymi, pęczniejące dla szerszych szczelin oraz specjalistyczne dla użytkowników aparatów ortodontycznych.

Edukacja jako klucz do zmiany

Eksperci podkreślają, że edukowanie jest kluczem do poprawy sytuacji. Osoby mniej świadome znaczenia higieny jamy ustnej często są uboższe i mają niższy poziom wykształcenia. Kampanie zwiększające świadomość korzyści płynących z nitkowania są więc bardzo potrzebne.

Dzień Nitkowania stanowi doskonałą okazję do przypomnienia, że ta pozornie prosta czynność może przynieść znaczące korzyści zdrowotne. Jak podkreślają specjaliści – wystarczy zaledwie kilka minut dziennie, aby znacząco poprawić stan zdrowia jamy ustnej i zmniejszyć ryzyko poważnych problemów stomatologicznych w przyszłości.

---

Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna