112 ratuje życie – obchodzimy Europejski Dzień Numeru Alarmowego

11 lutego w całej Europie obchodzony jest Europejski Dzień Numeru Alarmowego 112. To święto przypominające o znaczeniu wspólnego numeru ratunkowego, który od ponad trzech dekad stanowi symbol bezpieczeństwa i pomocy w sytuacjach zagrożenia życia, zdrowia czy mienia na terenie całej Unii Europejskiej.

Historia i znaczenie numeru 112

Ogólnoeuropejski numer alarmowy 112 został wprowadzony uchwałą Rady Europy z dnia 29 lipca 1991 roku. Celem było ujednolicenie formy wzywania pomocy we wszystkich krajach członkowskich. W Polsce system powiadamiania ratunkowego oparty na numerze 112 zaczął funkcjonować w 2005 roku.

W 2009 roku Parlament Europejski wspólnie z Komisją Europejską i Radą Unii Europejskiej podpisał trójstronną konwencję ustanawiającą coroczny Dzień Numeru Alarmowego 112. Jego celem jest podnoszenie świadomości społecznej związanej z dostępnością numeru 112 na terenie całej Europy. Data 11 lutego została wybrana z uwagi na jej zapis cyfrowy (11.2), który jednoznacznie odwołuje się do numeru 112.

Jak działa system w Polsce

System Powiadamiania Ratunkowego funkcjonujący na terenie Polski składa się z 17 Centrów Powiadamiania Ratunkowego – po jednym w każdym mieście wojewódzkim oraz w Radomiu. Numer 112 jest bezpłatny, dostępny z telefonów stacjonarnych i komórkowych – także bez karty SIM – i działa całodobowo przez cały rok.

Od stycznia 2019 roku centra powiadamiania ratunkowego obsługują także numer alarmowy Policji 997, a od 2021 roku – numer Państwowej Straży Pożarnej 998. Oznacza to, że po wybraniu tych numerów, połączenie kierowane jest do operatorów Centrum Powiadamiania Ratunkowego, którzy przyjmują zgłoszenie i przekazują je do właściwych służb.

Aktualne statystyki i wyzwania

Według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w 2024 roku w Centrach Powiadamiania Ratunkowego w całym kraju odnotowano ponad 20 milionów połączeń na numery alarmowe. To o ponad 2 miliony zgłoszeń mniej niż rok wcześniej.

Niepokojące pozostaje jednak to, że prawie 37 procent wszystkich połączeń zakwalifikowano jako niezasadne, które nie wymagały interwencji służb. Z kolei 25 procent zgłoszeń zostało anulowanych, co oznacza, że dzwoniący rozłączył się przed nawiązaniem połączenia.

Wśród zdarzeń alarmowych na pierwszym miejscu znalazły się te dotyczące komunikacji drogowej – ponad 760 tysięcy zgłoszeń. Często zgłaszano także zakłócenia porządku publicznego (ponad 574 tysiące), złe samopoczucie (ponad 544 tysiące) oraz interwencje domowe (ponad 441 tysięcy).

Znaczenie odpowiedzialnego korzystania z numeru 112

Z okazji Europejskiego Dnia Numeru Alarmowego 112 w całym kraju odbyły się uroczyste obchody. Przedstawiciele służb ratunkowych oraz administracji publicznej podkreślali znaczenie odpowiedzialnego korzystania z numeru alarmowego oraz poprawy jakości zgłoszeń.

Służby zaapelowały, aby pamiętać, że nieuzasadnione blokowanie linii 112 ogranicza możliwość wykonania połączenia osobie, która naprawdę potrzebuje pomocy. Pozytywnym sygnałem jest stopniowy spadek liczby zgłoszeń niezasadnych w stosunku do roku poprzedniego, co świadczy o rosnącej świadomości społecznej.

Aplikacja mobilna Alarm112

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji udostępniło aplikację mobilną Alarm112 umożliwiającą wysyłanie zgłoszeń alarmowych do Centrum Powiadamiania Ratunkowego. Aplikacja przeznaczona jest szczególnie dla osób, które nie mogą wykonać połączenia głosowego, w tym osób głuchych i niedosłyszących.

W aplikacji możliwe jest poprzez wybór odpowiednich piktogramów określenie rodzaju i miejsca zdarzenia oraz wskazanie służby, której pomoc jest konieczna. Aplikacja mobilna Alarm112 dostępna jest dla systemów operacyjnych Android i iOS.

Kiedy dzwonić na 112

Na numer alarmowy 112 należy dzwonić tylko w nagłych, wymagających interwencji służb ratowniczych sytuacjach, takich jak:

• wypadki drogowe,
• silne krwawienia i uszkodzenia ciała,
• omdlenia i utrata świadomości,
• pożary,
• przypadki porażenia prądem,
• kradzieże, włamania,
• rozboje i inne przypadki użycia przemocy,
• rozpoznania osoby poszukiwanej przez Policję,
• inna sytuacja nagłego zagrożenia życia, zdrowia, środowiska, mienia, bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Jak prawidłowo zgłosić zdarzenie

Szybkość przyjęcia zgłoszenia zależy od sposobu, w jaki zgłaszamy konkretne zagrożenie. Bardzo ważne jest współpracowanie z operatorem numerów alarmowych i udzielanie tylko istotnych informacji.

Prawidłowe zgłoszenie sytuacji alarmowej powinno obejmować:

• Krótki opis zdarzenia – pozwoli to na odróżnienie wezwania od przypadkowego połączenia,
• Dokładny adres lub sposób dotarcia na miejsce zdarzenia, zaczynając od gminy lub powiatu,
• Odpowiedzi na pytania operatora – kolejność pytań nie jest przypadkowa, a ich treść jest niezbędna dla służb ratunkowych,
• Podanie swoich danych kontaktowych, aby służby mogły się skontaktować w wypadku zaistnienia niejasności.

Ważne jest, aby nie rozłączać się do czasu wyraźnego potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia oraz nie korzystać ze swojego telefonu po zakończonej rozmowie, aby umożliwić służbom oddzwonienie w celu pozyskania dodatkowych informacji.

Problem fałszywych zgłoszeń

Codziennie do operatorów numerów alarmowych trafiają tysiące niezamierzonych połączeń kierowanych na numer 112. Są to przypadkowe połączenia wywoływane przez odblokowany telefon znajdujący się w kieszeni, bawiące się aparatem telefonicznym dzieci czy celowe zachowania.

Dzwoniąc na numer alarmowy 112 bez potrzeby i uzasadnienia, blokujemy linię alarmową osobie, która właśnie w tej chwili może potrzebować natychmiastowej pomocy. Za umyślnie i nieuzasadnione blokowanie numerów alarmowych grozi kara aresztu, ograniczenia wolności lub do 1,5 tysiąca złotych grzywny.

Rola operatorów

W polskich Centrach Powiadamiania Ratunkowego pracują setki operatorów numerów alarmowych. Ich zadaniem jest przyjęcie zgłoszenia, ocena sytuacji oraz przekazanie informacji do odpowiednich służb – Policji, Państwowej Straży Pożarnej lub Państwowego Ratownictwa Medycznego.

Z okazji Europejskiego Dnia Numeru Alarmowego 112 operatorzy otrzymują wyróżnienia i podziękowania za codzienną pracę. W wielu miastach wręczane są państwowe odznaczenia – Brązowe Medale za Długoletnią Służbę.

Wyzwania systemowe

Według najnowszych informacji Najwyższej Izby Kontroli, mimo rozwoju systemu powiadamiania ratunkowego, istnieją obszary wymagające poprawy. W marcu 2025 roku Sejm zmienił przepisy, na mocy których obsługa połączeń z numeru 999 została wyłączona z jednolitego systemu powiadamiania ratunkowego numeru alarmowego 112.

NIK zwróciła także uwagę na to, że Polska jako jedyny kraj w Unii Europejskiej wciąż nie wdrożyła technologii AML (Advanced Mobile Location), która na podstawie danych z GPS umożliwia bardzo precyzyjne określenie lokalizacji osoby wzywającej pomocy – do 5 metrów na zewnątrz i średnio 25 metrów w budynkach.

112 – symbol bezpieczeństwa

Europejski Dzień Numeru Alarmowego 112 to doskonała okazja do zwiększania świadomości społecznej w zakresie właściwego korzystania z numeru alarmowego. Jednolity numer, który obowiązuje na terenie całej Unii Europejskiej, służy do wzywania pomocy w sytuacjach zagrożenia życia, zdrowia, mienia lub środowiska.

Znajomość numeru alarmowego i właściwe korzystanie z niego to element wspólnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo nas wszystkich. Jak podkreślają przedstawiciele służb ratunkowych – 112 ratuje życie, dlatego nie należy dzwonić bez potrzeby.

Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna